Blog naukowy z Warszawy. Zdobądź wiedzę z języka francuskiego, nauki gry na perkusji...

Smirnow i jego podejście

Sposób postawienia zagadnienia przez Smirnowa spowodował jednak pewną jednostronność i podejścia, i analizy, uniemożli- wiającą dostrzeżenie innych zagadnień o podstawowym znaczeniu. Smirnow, szukając wyjaśnienia zakresu możliwości kompensowania braku nastawienia na zapamiętanie poprzez charakter działalności, w toku której ono następuje, doszedł do ujęcia różnicy między zapamiętywaniem samorzutnym a zamierzonym jako różnicy stopnia, a mianowicie stopnia aktywności myślowej, zacierając tym samym jakościową różnicę między obu rodzajami zapamiętywania. Różnica ta wystąpiła tym wyraźniej, że. Smirnow posługiwał się w badaniach jako materiałem niemal wyłącznie rozwiązywaniem zadań intelektualnych, a to wprowadzało ograniczenie nie pozbawione znaczenia. W dodatku, warunki eksperymentów były w pewnym stopniu nieścisłe, gdyż uniemożliwiały kontrolę przebiegu procesu zapamiętywania. Jeżeli autor pozostawia osobom badanym znaczną swobodę w czasowych warunkach operowania materiałem, to wprawdzie zbliża to warunki eksperymentu do warunków naturalnych, ale jednocześnie obniża prawdopodobieństwo słuszności porównywania wyników różnych osób. Z tego powodu Smirnow musiał się bardzo często odwoływać do sprawozdań samoobserwacyjnych, które mogą stanowić materiał pomocniczy, ale nie mogą zastąpić głównego materiału dowodowego.

Zaznaczona już jednostronność podejścia, wynikająca ze sformułowania głównego celu badania, uniemożliwiła dostrzeżenie i opanowanie badawcze innego, podstawowego zagadnienia: rozróżnienie koniecznych warunków wszelkiego zapamiętywania oraz czynników modyfikujących zapamiętywanie zależne od specyfiki obu jego rodzajów. To też było jedną z przyczyn, że nauka Pawłowa pozostała jakoś na uboczu w stosunku do badań Shair- nowa, gdyż postawienie powyższych zagadnień zmusza nie tylko do ich ujęcia na podstawie nauki o wyższej czynności nerwowej, ale i do powiązania z nią centralnego zagadnienia aktywności myślowej w procesie zapamiętywania.

Eksperymenty porównawcze nad zapamiętywaniem samorzutnym i zamierzonym

Zagadnienia te omówię szczegółowo w następnych rozdziałach, obecnie podsumuję wyniki badań przedstawionych w tym rozdziale. Eksperymenty porównawcze nad zapamiętywaniem samorzutnym i zamierzonym przeprowadziłem na najbardziej różnorodnym materiale, ażeby uzyskać możliwie wszechstronne oświetlenie wzajemnego stosunku obu rodzajów zapamiętywania. Pomimo – w większości przypadków – laboratoryjnego charakteru eksperymentów, realizacja zbliżała je do naturalnych warunków przebiegu działań, z jakimi ka:’ ly człowiek może się spotkać w życiu codziennym. Charakterystykę obu rodzajów zapamiętywania oparłem tutaj wyłącznie na analizie zapamiętywania bezpośredniego. Uczyniłem to głównie dlatego, że przy powtórnej recepcji materiału zmieniają się warunki przebiegu zapamiętywania. W miarę wzrostu liczby powtórek, zapamiętywanie samorzutne zbliża się do zamierzonego uniemożliwiając tym samym wyraźne ustalenie specyfiki zapamiętywania samorzutnego, a przecież to ostatnie jest podstawową formą zapamiętywania, wspólną (choć jakościowo odmienną) człowiekowi i zwierzęciu, jest fundamentem, na którym rozwija się wyższa, specyficznie ludzka postać zapamiętywania zamierzonego.

Wszystkie eksperymenty przeprowadzone przeze mnie wykazały, że głównej przyczyny zapamiętywania bodźców, zarówno zapamiętywania zamierzonego, jak i samorzutnego, należy szukać w bezpośrednim stosunku tych bodźców do osoby wykonującej określone działania, w powiązaniu bodźców z daną osobą, w charakterze tego powiązania w procesie działania. Im bliższy jest ten stosunek, im bardziej bodziec wiąże się lub też zostaje bardziej związany z potrzebami, zainteresowaniami i aktualnymi zadaniami danej osoby, tym skuteczniejsze jest jego zapamiętanie.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.